Omroep MAX - text versie
|
|
|
|
|
|
Home > Medisch > Meer medische onderwerpen > De ziekte van Parkinson
 

Tijd voor MAX

De ziekte van Parkinson

Trillende handen, moeilijk bewegen en een veranderende gezichtsuitdrukking. Het zijn allemaal symptomen die voor kunnen komen bij Parkinsonpatiënten.
Dit onderwerp is besproken met huisarts Ted van Essen in Tijd voor MAX op 26 januari 2010.
 

Wat is Parkinson?

 
 
De ziekte van Parkinson (Bron Kennislink.nl)
 
De ziekte van Parkinson is een ziekte van de hersenen, waardoor de sturing van de spieren verstoord raakt. De Engelse chirurg James Parkinson heeft die ziekte in 1817 beschreven en naar hem is het vernoemd. Zenuwcellen in bepaalde delen van de hersenen verdwijnen. In deze cellen wordt de boodschapperstof dopamine aangemaakt. Een tekort aan dopamine geeft allerlei problemen met het gebruik van de spieren.

 
Naar boven
 

Wat zijn de symptomen?

Trillen en beven is kenmerkend. Het begint vaak aan één kant, vaak in de hand. De beving is een soort geldtelbeweging en, hoe vervelend ook, het is niet tegenhouden. Alleen in de slaap verdwijnt is het er niet. Het trillen valt erg op en mensen zijn geneigd er iets over te zeggen. Dat is vervelend. Lastiger is het moeilijk bewegen: moeilijk op gang komen en moeilijk stoppen. Kleine pasjes maken en soms voorover gaan lopen. De spieren worden stijf, het lopen gaat schuifelend. U valt daardoor sneller.

 
Naar boven
 

Hoe ontstaat de specifieke gezichtsuitdrukking?

Ook de spieren in het gelaat doen minder mee, waardoor u een strak gezicht krijgt. Dit heet ook wel een maskergelaat. Later gaat ook het spreken moeilijker, wordt monotoon en zachter. Op den duur gaat het slikken achteruit en wordt schrijven moeilijker. Het wordt steeds kleiner.

 
Naar boven
 

Heeft Parkinson alleen lichamelijke verschijnselen?

Nee, u kunt er ook erg apathisch en lusteloos van worden of zelfs depressief. Het geheugen kan achteruit gaan, u kunt soms niet op woorden komen. Ook het slapen wordt minder goed, het dag-nachtritme verdwijnt. Sommige patiënten worden dement. Maar u kunt ook problemen met de bloeddruk krijgen of met het plassen. Soms ook speekselvloed of erg transpireren.

 
Naar boven
 

Hoe wordt Parkinson geconstateerd?

Er is geen specifieke test voor. U maakt het op uit die typische verschijnselen zoals hier boven genoemd. Gedacht wordt wel dat het verlies van zenuwcellen al een paar jaar bezig is, voordat u verschijnselen krijgt.

In het begin kunnen die verschijnselen weinig kenmerkend zijn: een van de armen zwaait niet mee bij het lopen, het schrift wordt kriebelig, of alleen vermoeidheid, pijnlijke spieren, traagheid. De ziekte van Parkinson kunt u eigenlijk niet bewijzen, maar er zijn een paar ziektes die erop lijken en daar kunt u wel naar zoeken. Dat wordt wel Parkinsonisme genoemd. Bepaalde vergiftigingen kunnen dat geven, DDT bijvoorbeeld of mangaan of koolmonoxide. Maar ook sommige medicijnen hebben de bijwerking dat u stijf wordt en gaat trillen. De neuroloog doet dat soort onderzoek en stelt uiteindelijk de diagnose.
 
Naar boven
 

Is er een manier om het te voorkomen?

Nee, het is niet bekend hoe het komt en dus ook niet hoe u het kunt voorkomen. In ongeveer 10% van de gevallen is het erfelijk. Dan ontstaat het vaak op jonge leeftijd. Maar meestal komt het zomaar tussen het 50ste en 60ste levensjaar. De ziekte kan tien tot vijftien jaar duren. Soms gaat het snel en soms heel langzaam.

 
Naar boven
 

Wat kunt u er tegen doen?

Er zijn diverse medicijnen die de klachten kunnen verminderen. Er bestaan dus geen medicijnen die de ziekte kunnen genezen, maar de symptomen kunnen wel worden verlicht.

Het beven, het bewegen wordt beter door l-dopa te nemen. In de hersenen wordt daar dopamine van gemaakt en dat is de stof die ontbreekt. U kunt ook medicijnen nemen die de afbraak van dopamine remmen. Of die op andere plekken in de hersenen aangrijpen en de verschijnselen verlichten. Op den duur moet u steeds meer van deze medicijnen slikken en soms heel precies op tijd of zelfs met een druppelinfuus in een darmslangetje. Soms werken ze plotseling niet meer. Dat noemen we een on-off verschijnsel.
 
Naar boven
 

Is behandeling met stamcellen al mogelijk?

Het liefst zou u de verdwenen hersencellen willen laten terugkomen. Stamcellen zijn de oorspronkelijke cellen waaruit alle lichaamscellen ontstaan. Het idee is dat men die cellen in de hersenen aanbrengt en laat ontwikkelen tot hersencellen. Er wordt daar veel onderzoek naar gedaan. Dit is nog allemaal experimenteel.

Wat wel soms gedaan wordt is het implanteren van een elektrisch draadje in de hersenen. Hierdoor worden de cellen van buiten af geprikkeld. Dat heet Deep Brain Stimulation. Dat is een ingewikkelde ingreep, maar bij heel ernstige gevallen werkt het wel.

 
Naar boven
 

Waarom wordt er steeds eerder in gegrepen?

Vroeger dacht men dat medicijnen slechts een bepaalde periode hielpen en dat u er beter niet te vroeg mee kon starten omdat ze anders te snel uitgewerkt zijn. Nu weten we dat u het beste uw conditie zo goed mogelijk kunt houden en die medicijnen helpen daarbij.

Maar het is ook nodig om veel te oefenen met bewegen. Dus fysiotherapeuten en bewegingstherapeuten hebben een belangrijke rol. Logopedisten om het spreken en het slikken zo goed mogelijk te houden. Revalidatieartsen om het gehele functioneren goed in de gaten te houden. Ergotherapeuten voor de aanpassingen in de thuissituatie. Er zijn ook speciale Parkinsonverpleegkundigen.

 
Naar boven
 

Kunt u oud worden met Parkinson?

Ja, de levensverwachting van Parkinson patiënten is nauwelijks korter dan van andere mensen. Het tast de kwaliteit van leven wel erg aan. De ziekte leidt vaak tot invaliditeit en soms zelfs tot opname in het verpleeghuis.

 
Naar boven
 

Zijn er bepaalde groepen mensen waar Parkinson meer bij voorkomt?

Nee, het komt bij mannen en vrouwen ongeveer even vaak voor en ook tussen landen is er weinig verschil. Elk jaar komen er zo’n 5000 patiënten bij en de schatting is dat er zo’n 50.000 patiënten in Nederland de ziekte hebben. Boven de 70 jaar krijgt 2% van de mensen het.

Voor meer informatie kunt u terecht op de sites.
 Parkinson Vereniging
 Parkinson.nl
 Parkinsonweb.nl

Het VU Medisch Centrum in Amsterdam heeft een speciale polikliniek gespecialiseerd in de ziekte van Parkinson. Kijk voor meer informatie op de site. Het nummer staat onderaan de pagina.
 VU Medisch Centrum
 
Naar boven
 

Vraag en antwoord

In deze chat kunt u tot een half uur na de uitzending vragen stellen over de medische onderwerpen uit de uitzending. Andere vragen worden niet beantwoord. Dit betreft geen persoonlijk consult!  De huisarts moet u daarvoor immers goed kennen. Onze huisarts helpt u in deze chatsessie graag met algemene informatie en achtergronden bij het onderwerp van de uitzending.

Zodra uw vraag is beantwoord, ontvangt u een e-mail.
De chat is nu gesloten.

Dit gastenboek is gesloten. Het is niet mogelijk een nieuwe reactie te plaatsen. Wel kunt u eerdere bijdragen inzien.


Wetenschappelijk is bewezen dat Azilect tabl. het proces vertragen
 
Ik ken dat onderzoek helaas niet.
Ted van Essen, huisarts
Afzender: jopie


In 1990 leed ik zwaar hersenletsel en kreeg vervolgens in 2003 epilepsie. Na de 2e grote aanval begon ik direct te trillen en doe dat nu nog. Daartegen slik ik propranolol. Zou dopamine bij mij kunnen helpen? Of een operatie? Ik ben pas 53 en zie het niet meer zitten.
mvg, Henriette
 
Trillen kan ook van andere hersenziekte komen. U kunt dat laten onderzoeken.
Ted van Essen, huisarts
Afzender: H. Mesman


U sprak over medicijen die het trillen kunnen veroorzaken. Kan het zijn bij slimfastine of metformine? Mijn handen trillen sinds enkele maanden.
 
Nee, bij die medicijnen ken ik dat niet.
Ted van Essen, huisarts
Afzender: i cuppen


waarom krijgt de een wel parkinson en een ander niet?
en hoe komt dat je t krijgt
 
helaas is er geen oorzaak bekend.
Ted van Essen, huisarts
Afzender: jose


Mijn man heeft Parkinson, zonder trillen,mét alle andere ongemakken,hij heeft veel moeite met het feit dat alles steeds moeizamer wordt. De neuroloog en de fysiotherapeut doen hun best, hij had ook logopedie, maar tegenwoordig lijkt het allemaal niet zo veel meer te helpen. Hij gebruikt madopar, al anderhalf jaar. Hij is heel erg vermoeid en -het ergste- ziet alles van de zwarte kant. Bezoek kan hem opfleuren, maar het vermoeit ook erg. Met de rollator buiten wandelen wil ook al niet erg meer. In huis loopt hij nog zonder hulpmiddel, met moeite. We zijn lid van de parkinsonpatientenvereniging.Hij tilt erg zwaar aan het feit dat hij zo weinig meer kan, vroeger was hij altijd de man die overal raad op wist... Onze huisarts is geweldig, maar hij kan ook niet toveren. Nou, u waarschijnlijk ook niet, maar toch hartelijk bedankt voor uw aandacht en tijd!
 
Dat klinkt inderdaad ernstig, welicht een depressie? Misschien kan hij speciaal daarvoor medijnen krijgen?
Ted van Essen, huisarts
Afzender: J.H.de Pee-Gravendeel


Hallo meneer,

zijn er inentingen/vaccinaties tegen deze ziekte?
Of zijn ze daar onderzoeken naar aan het doen, oftewel, komen ze er?
 
Helaas, vaccinaties werken hier niet.
Ted van Essen, huisarts
Afzender: Mylou


Hallo graag wil ik weten of parkison erfelijk is mijn moeder had de ziekte van Parkison
gr,Truus
 
Zelden.
Ted van Essen, huisarts
Afzender: truus de Jonge


Geachte Huisarts, ik heb veel last vantrillingen, enorme stijfheid van de ledematen, veel pijn in handen,voeten. 's morgens en 's nachts ook veel stijfheid gepaard met pijn, word heel vaak wakker v.d. pijn. Kunt U mij vertellen of dit Parkinson is? Word met de dag stijfer. Erg opvliegerig, vergeetachtig enz. Kunt U mij helpen of adviseren?
 
Dat moet u zeker laten onderzoeken.
Ted van Essen, huisarts
Afzender: Mollenhorst


Mijn partner heeft al 4 jaar de ziekte. Hij heeft daar medicijnen voor. Nu heb ik gehoord dat er medicijnen in vloeibare vorm zijn, die via een canule in de buik rechtstreeks in de bloedbaan gaat. Is dit nog in een beginstadium of zijn er al positieve ervaringen mee. Ook zou ik willen vragen of het gebruik van alcohol goed is, maw versneld die ziekte zich daar niet mee.
Ineke
 
Dat klopt: dat geeft een gode continue toevoer. De neuroloog kan daarover adviseren.
Ted van Essen, huisarts
Afzender: Ineke de Jong


L.S.,
Mijn tweede bericht betreft de alternatieve kant van de geneesmiddelen alhoewel geneesmiddel geen goed woord is voor deze ziekte.
Mijn man heeft de laatste twee jaar heel veel baat gehad bij het kruid Mucuna Pruriëns. Wellicht heeft U hier wel eens van gehoord Het komt uit de ayuvedische geneeskunde. Toen hij dat ging gebruiken was hij qua medicijnen eigenlijk aan het eind en hij kwam niet in aanmerking voor de Deep brain Stimulatie die u noemde. Dit kruid bevat natuurlijk Levedopa en voor hem wekte het wonderlijk goed. Hij kon zijn reguliere medicijnen voor een groot gedeelte afbouwen waardoor de bijwerkingen ook minder werden (waren soms echt afschuwelijk. Binnen de Vereniging bestaat een werkgroep die probeert om onderzoek hiernaar van de grond te krijgen maar dat is erg moeilijk. Wellicht als het verder onderzocht wordt dat het toch wat breder bekend wordt en niet als alternatief in een hoek wordt geschoven. Binnen de medische wereld zijn er zeker mensen die hier belangstelling voor hebben en ook die al onderschrijven ze het gebruik niet toch meegaan met de patiënt die het gebruikt. Is dit ook bij huisartsen bekend of wordt hier nooit over gesproken
 
Ik ken dat niet en heb daarover in de CBO consensus ook niets kunnen vinden. Maar fijn dat het hem zo goed helpt.
Ted van Essen, huisarts
Afzender: E. Schröder-Bouman

Naar boven
 
 
  14-3-2013 11:37
© MAX
 
 
Inloggen